Poreklo jagodastih voćnih vrsta kod nas

Među naše omiljene vrste voća svakako spadaju jagode, maline i kupine, a poslednjih godina doživljavaju procvat i borovnice.

Za razliku od brojnih autohtonih sorti jabuke, kruške, dunje, šljive i trešnje, koje su se vekovima gajile na našim prostorima, jagodaste vrste voćaka sui male drugačiji razvojni put.

Korišćenje plodova jagodastog voća bilo je vrlo skromno i uglavnom u područjima gde se ta vrsta mogla naći u prirodi.

Za potrebe stanovništva koristile su se divlje forme maline (Rubus idaeus L), divlje kupine (Rubus strigosus L.), šumske ili divlje borovnice (Vaccinium mirtilis L) i šumske ili divlje jagode (Fragaria vesca L).

Divlja (šumska) malina i šumska borovnica uglavnom su korišćene na planinskim terenima, divlja kupina u nižim brdskim područjima, a šumska jagoda od ravnice do planinskih vrhova.

Stanovništvo je koristilo te plodove za svoje potrebe u svežem stanju, ali i sušene i prerađene u pekmeze ili sokove. U narodnoj medicini se koristio list kupine, maline i šumske jagode kao i koren kupine.

Američka sorta maline “marlboro” je u Srbiju stigla 1880. godine, najpre u valjevski, a nešto kasnije i u čačanski kraj. Malina “valjevka” (poreklom od marlbora) i čačanska malina (jelička ili trnavska) kao autohtone sorte maline se prvi put pominju tek posle prvog svetskog rata. Međutim, gajenje na većih površinama počinje tek 60-ih godina prošlog veka. Stanovnici valjevskog kraja se sa setom još sećaju “valjevke” i “gradine”, dve sorte koje su se sa uspehom gajile dok ih danas nije zamenio “vilamet”.

Domaća sorta jagode “čačanska rana” stvorena je 1968. godine u “Institutu za voćarstvo i vinogradarstvo” u Čačku. Prva plemenita sorta kupine “evergreen” u Evropi se gaji od 1809.godine. Pitoma kupina stigla je u našu zemlju 1951.godine, a sorte su u proizvodnju počele da se uvode pre 25.godina.

KAKO SAČUVATI POVRĆE I VOĆE OD ŠTETOČINA I BOLESTI

PRIRODNE METODE I TEHNIKE ZAŠTITE

SAZNAJTE U NOVOM PRIRUČNIKU!